Κονδυλώματα, μυρμηγκιές, Human Papilloma Virus HPV. Τρόπος μετάδοσης; Εμβολιασμός και πρόληψη.

των Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., Γιώργου Μονεμβασίτη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Τα κονδυλώματα είναι μικρές διογκώσεις του δέρματος και είναι μια από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες. Τα κονδυλώματα οφείλονται στον ιό HPV (Human Pappiloma Virus). 

Στην ομάδα των ιών HPV οφείλονται τα νοσήματα μυρμηκιές και οξυτενή κονδυλώματα τα οποία δεν ξεχωρίζουν μορφολογικά. Οι ιοί αυτοί διαχωρίζονται με τη βοήθεια του ανοσοηλεκτρικού μικροσκοπίου και με βάση τις αντιγονικές τους ιδιότητες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ομάδα των HPV γιατί μερικοί από αυτούς ενοχοποιούνται για την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου στον άνθρωπο. Οι ιοί HPV είναι DNA ιοί και ανήκουν στους Papova ιούς. Προσβάλλουν αποκλειστικά τον άνθρωπο και μάλιστα συγκεκριμένες στιβάδες του δέρματος.

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελεί έναν από τους πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενους ιούς. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια οικογένεια ιών με υψηλή μεταδοτικότητα που μεταδίδονται με την επαφή του δέρματος ή των βλεννογόνων και μπορεί να προσβάλλουν το δέρμα, τον τράχηλο της μήτρας, τον κόλπο, το αιδοίο, τον πρωκτό, το στόμα και το φάρυγγα.

Συνολικά υπάρχουν πάνω από 200 γνωστά στελέχη του ιού εκ των οποίων περισσότεροι από 40 μεταδίδονται σεξουαλικώς και προσβάλλουν τη γεννητική περιοχή. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 75% των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα προσβληθούν από ένα τουλάχιστον στέλεχος του ιού στη διάρκεια της ζωής τους.

Οι τύποι HPV 6 και 11 ευθύνονται για το 90% των κονδυλωμάτων.

Χαμηλού κινδύνου ιοί που προκαλούν κυρίως κονδυλώματα είναι οι HPV6, HPV11, 42, 43 και 44.

Υψηλού κινδύνου που ενέχονται για δυσπλασίες, καρκίνο τραχήλου και άλλους καρκίνους είναι οι HPV16, HPV18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73 και 82. Η μόλυνση από αυτούς τους ιούς είναι δυνατό να προκαλέσει διαφόρων βαθμών προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας, στο αιδοίο, στο πέος και στον πρωκτό. Η πρόοδος αυτών των προκαρκινικών αλλοιώσεων θα οδηγήσει μετά από αρκετούς μήνες ή έτη σε καρκίνο του αντίστοιχης περιοχής. Δυο τύποι του ιού (HPV-16 και HPV-18) είναι περισσότερο επιθετικοί και ευθύνονται για την πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

Μεγάλη σημασία στη πρόγνωση και εκτίμηση του κινδύνου στην εξέλιξη των βλαβών προς καρκίνωμα, έχει η ταυτοποίηση του ιού για βλάβες των βλεννογόνων των γεννητικών οργάνων και του στόματος ή του λάρυγγα.
Ο ιός αυτός προκαλεί τον ταχύ πολλαπλασιασμό των κυττάρων του δέρματος, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται καλοήθη εξογκώματα που είναι περισσότερο ενοχλητικά παρά επικίνδυνα, αλλά τα οποία είναι ιδιαίτερα μεταδοτικά.

Τα Οξυτενή Κονδυλώματα, όπως είναι η τυπική ονομασία των κονδυλωμάτων, μεταδίδονται κυρίως με την σεξουαλική επαφή.

Διαφορετικά στελέχη, του ιού HPV, προκαλούν τις μυρμηκίες σε διάφορα σημεία του σώματος.

Οι μυρμηκίες μεταδίδονται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών.

Μυρμηκίες (Warts, Verrucae)

Οι μυρμηκιές οφείλονται στην προσβολή του δέρματος από κάποια στελέχη του ιού HPV.
Προσβάλει όλες τις ηλικίες αλλά ιδιαίτερα την παιδική και εφηβική, όπως επίσης και τα δύο φύλα. Η επίπτωση των μυρμηκιών αυξάνεται σε ασθενείς με διάφορα λεμφώματα ή σε ασθενείς που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Παρατηρούμε ότι ο οργανισμός ευαισθητοποιείται προς τον ιό των μυρμηκιών ανάλογα με την ανοσολογική του κατάσταση. Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιθανότερο να προσβληθούν, καθώς δεν έχουν αναπτύξει (ακόμη) αντισώματα κατά του ιού και έρχονται συχνότερα σε επαφή με άτομα που έχουν μυρμηκίες.
Τα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με στεροειδή ή πάσχουν από ασθένειες που καταστέλλουν τη δράση του ανοσοποιητικού, όπως η λοίμωξη με HIV, έχουν επίσης μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν μυρμηκίες. Ο χρόνος επώασης των μυρμηκιών κυμαίνεται από 1- 24 μήνες και κατά μέσο όρο 4 μήνες. Εντοπίζονται στο πρόσωπο (μέτωπο, παρειές, γύρω από το στόμα) στη ραχιαία επιφάνεια των χεριών και των δακτύλων και στα παιδιά κάτω των 12 ετών εμφανίζονται επιπλέον και στις κνήμες. Μπορεί να εντοπιστούν και σε άλλα μέρη του σώματος όπως στα πόδια, στα γόνατα και σπανιότερα στο κορμί και στο τριχωτό της κεφαλής. Ένα μέρος που μπορεί να εμφανιστεί και είναι αρκετά επώδυνο είναι στο παρωνύχιο. Οι μυρμηκιές των πελμάτων οφείλονται κυρίως στο στέλεχος 1, ενώ των χεριών στο 2 και το 4. Οι ομαλές μυρμηκιές με κύρια εντόπιση στο πρόσωπο οφείλονται στα στελέχη 3 και 10.

Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση δερματική επαφή ή με το άγγιγμα υγρών επιφανειών

Είναι μεταδοτικό νόσημα από άνθρωπο σε άνθρωπο και ιδίως απαντάται σε μέλη κολυμβητηρίων και γυμναστηρίων, καθώς οι συνθήκες υγρασίας, η βάδιση με γυμνά πέλματα και τα κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ λαβές γυμναστικών οργάνων), ευνοούν την εξάπλωσή τους. Είναι πολύ συχνές στα παιδιά.

Μετά την αρχική επαφή, ο ιός HPV μπορεί να μείνει ανενεργός ή σε λανθάνουσα κατάσταση στο δέρμα και ενδέχεται να μην υπάρξουν αμέσως ορατά συμπτώματα.
Αυτό σημαίνει ότι πολλά άτομα ενδέχεται να είναι φορείς του ιού HPV χωρίς να το μάθουν ποτέ. Μολονότι είμαστε όλοι εκτεθειμένοι στον ιό HPV, ορισμένοι φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητοι σε αυτόν, ενώ άλλοι είναι εκ φύσεως πιο ανθεκτικοί.

Οι δύο συχνότεροι τύποι μυρμηκίας είναι η κοινή μυρμηκία και η μυρμηκία των ποδιών.

Οι μυρμηκιές έχουν χρόνο επώασης 2-9 μήνες και παρουσιάζονται στα χέρια σαν ανώδυνες βλατίδες, ενώ στα πέλματα προσομοιάζουν με υπερκερατώσεις που μπορεί να εκληφθούν από τον ασθενή ως τύλοι (κάλοι), οι οποίοι είναι έντονα επώδυνοι κατά τη βάδιση. Επίσης στην επιφάνεια των μυρμηκιών, ιδίως εάν αφαιρεθεί το επιφανειακό στρώμα δέρματος παρατηρούνται μαύρα στίγματα που αντιστοιχούν σε θρομβωμένα αγγεία.
Οι ομαλές μυρμηκιές διαφέρουν, διότι εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο ως μικρές ανώδυνες βλατίδες, που, ιδιαίτερα στους άνδρες λόγω ξυρίσματος, εξαπλώνονται γρήγορα.
Οι κοινές μυρμηκίες είναι καλοήθη εξογκώματα του δέρματος. Η κοινή μυρμηκία μοιάζει με ένα σκληρό εξόγκωμα με ανώμαλη επιφάνεια που μοιάζει με κουνουπίδι. Οι μυρμηκίες μπορεί να είναι στρογγυλές ή με ακανόνιστο σχήμα, επίπεδες ή εξογκωμένες και μπορούν να φτάσουν το μέγεθος του μπιζελιού. Μπορεί να είναι λευκές, γκρίζες ή καφέ. Οι κοινές μυρμηκίες αναπτύσσονται συνήθως γύρω από τα νύχια, τα δάκτυλα και το πίσω μέρος της παλάμης, αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανιστούν στα γόνατα και στο πρόσωπο, κυρίως σε σημεία όπου το δέρμα έχει σχιστεί.

Γενικά οι μυρμηκιές είναι νόσημα με απρόβλεπτη πορεία, που εξαρτάται σημαντικά από την άμυνα του κάθε οργανισμού, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις αυτοίασης.

Οι μυρμηκίες είναι μεταδοτικές και είναι πιθανόν να εξαπλωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος ή να μεταδοθούν σε άλλα άτομα. Γι’ αυτό το λόγο, καλύτερο είναι να αντιμετωπίζονται αμέσως με θεραπεία.

Οξυτενή κονδυλώματα (Genital warts, Condylomata acuminata)

Tα κονδυλώματα είναι ένα συχνά απαντώμενο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που οφείλονται σε ορισμένα στελέχη του ιού HPV. Το 90% ωστόσο των κονδυλωμάτων οφείλεται στα στελέχη 6 και 11 που δεν προκαλούν κακοήθεια.
Η λοίμωξη από HPV μπορεί να έχει άσχημη εξέλιξη δημιουργώντας κινδύνους για καρκινογένεση σε περιπτώσεις όπως στην εγκυμοσύνη, στη χρήση αντισυλληπτικών, σε άτομα με σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας, άτομα με διαβήτη και ασθενείς υπό ανοσοκαταστολή. Μεγαλύτερο κίνδυνο παρουσιάζουν οι νεαρές ηλικίες 20- 25 ετών που έχουν πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
Για να δημιουργηθεί λοίμωξη από τον ιό HPV θα πρέπει να υπάρχει λύση της συνέχειας στο επιθήλιο δηλαδή ένα τραύμα και πιο συγκεκριμένα εμφανίζονται σε περιοχές όπου υπάρχει συνεχής τριβή κατά τη σεξουαλική επαφή. Τέτοιες περιοχές είναι η είσοδος του κόλπου και ο τράχηλος στις γυναίκες ενώ στους άνδρες ο χαλινός του πέους.

Το νόσημα μεταδίδεται από άτομο προσβεβλημένο (με ή χωρίς ορατές κλινικά βλάβες) με τη σεξουαλική επαφή. Είναι σπάνια η μετάδοση με άλλο τρόπο αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κονδυλωμάτων από κοινόχρηστα αντικείμενα (π.χ πετσέτες) ή από μυρμηκιές, κυρίως σε παιδιά. Τα ανοσοκατασταλμένα άτομα είναι πιο επιρρεπή στον ιό ενώ είναι εξατομικευμένη και η αντίσταση του κάθε ατόμου στην προσβολή από αυτόν. Σε άλλα άτομα πολλαπλασιάζεται γρήγορα και υποτροπιάζει συχνά ο ιός ενώ σε άλλους θεραπεύεται εύκολα χωρίς υποτροπές.

Tα κονδυλώματα προσβάλλουν δέρμα και βλεννογόνους με συνήθεις εντοπίσεις τα γεννητικά όργανα, το περίνεο και την περιπρωκτική περιοχή (κυρίως σε γυναίκες και ομοφυλόφιλους) και σπανιότερα το στοματικό βλεννογόνο και τη γλώσσα. Στους άνδρες συχνή είναι η εντόπιση στη βαλανοποσθική αύλακα ενώ μπορεί να προσβάλλουν και το στόμιο της ουρήθρας ή την ουρήθρα εσωτερικά. Στις γυναίκες τα μικρά και μεγάλα χείλη και η είσοδος του κόλπου είναι οι συνήθης εντόπιση ενώ μπορεί να προσβληθεί και ο τράχηλος της μήτρας.
Τα κονδυλώματα πρωκτού πολύ συχνά εντοπίζονται μέσα στον πρωκτό όπως και στο περιπρωκτικό δέρμα. Η μόλυνση με τον ιό HPV συνήθως γίνεται κατά την επαφή, ωστόσο τα κονδυλώματα πρωκτού μπορούν να εμφανισθούν και χωρίς πρωκτική επαφή.
Η μετάδοση κονδυλωμάτων πρωκτού μπορεί να γίνει με τα δάκτυλα, π.χ. κατά τη διάρκεια του πλυσίματος.
Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.


Κλινικά εμφανίζονται σαν ογκίδια αρχικά μεγέθους λίγων χιλιοστών με ανθοκραμβοειδή (σαν κουνουπίδι) επιφάνεια και με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται σε μέγεθος αποκτούν μίσχο ή συνενώνονται μεταξύ τους. Είναι ανώδυνα με χρώμα από ρόδινο έως καφεοειδές. Στην επάλειψη με διάλυμα οξεικού οξέος λευκάζουν.

Η προστασία από την προσβολή από κονδυλώματα συνίσταται στη χρήση προφυλακτικού, το οποίο δυστυχώς παρέχει προστασία μόνο στις περιοχές τις οποίες τις οποίες καλύπτει. Δεδομένου επίσης του μακρού χρόνου επώασης του ιού (2-9 μήνες), ένας φορέας μπορεί να μεταδίδει τον ιό ενώ δεν έχει ακόμα παρουσιάσει βλάβες. Επίσης η ασυμπτωματική φορεία μπορεί να προκαλέσει μετάδοση της νόσου και μετά τη θεραπεία αφού ο ιός των θηλωμάτων διαβιεί για χρόνια στα επιδερμιδικά κύτταρα με δυναμικό να μεταδοθεί ή να υποτροπιάσει στο ίδιο άτομο εάν η άμυνα πέσει για κάποιο άλλο λόγο π.χ στρες, λοίμωξη, κακοήθεια, ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Παράγοντες που μετατρέπουν ή εξασθενούν το ανοσοποιητικό (μόλυνση με τον ιό HIV, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδης διαβήτης, χορήγηση κορτιζόνης ή επάλειψη στην περιοχή του πρωκτού με κρέμες κορτιζόνης) προδιαθέτουν στην εκδήλωση κονδυλωμάτων πρωκτού.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι καταστροφής του προσβεβλημένου από τον ιό δέρματος, όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η τοπική χρήση χημικών παραγόντων (ιμικουιμόδη, ποδοφυλοτοξίνη, 5-φθοριοουρακίλη, κερατολυτικά) η χρήση laser, η χειρουργική αφαίρεση και σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις η χρήση ρετινοειδών τοπικά (ομαλές μυρμηκιές) ή συστηματικά σε μεγάλη προσβολή (μυμηκιώδης επιδερμοδυσπλασία). Σε κάθε περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν αρκετές συνεδρίες για την εξάλειψη του προβλήματος.

Εμφάνιση νέων βλαβών μετά την περίοδο των 6 μηνών συνεπάγεται επαναμόλυνση από τον ιό HPV των μυρμηκιών.


Η θεραπεία των κονδυλωμάτων συνίσταται στην καταστροφή των κυττάρων που έχουν προσβληθεί, με μεθόδους όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η χρήση laser η τοπική χρήση χημικών παραγόντων όπως ιμικουιμόδη, 5-φθοριοουρακίλη, ποδοφυλλίνη και ποδοφυλοτοξίνη. Είναι επίσης απαραίτητος ο έλεγχος του τραχήλου σε περίπτωση προσβολής της γυναίκας και της ουρήθρας στον άνδρα όταν εντοπίζονται τα κονδυλώματα στο στόμιό της και υποτροπιάζουν.

Κρυοχειρουργική.

Η κρυοχειρουργική βασίζεται στο υγρό άζωτο το οποίο διατηρείται σε σταθερή θερμοκρασία -196 0C. Ένας απλός ψεκασμός πάνω στα κονδυλώματα έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο της δερματικής βλάβης, ο οποίος οφείλεται στην κρυσταλλοποίηση του ενδοκυττάριου και του εξωκυττάριου υγρού εξ αιτίας του πάγου Μετά την ψύξη του κονδυλώματος, εμφανίζεται ερύθημα, οίδημα και στη συνέχεια σχηματίζεται ξηρά εφελκίδα (κρούστα) και το τραύμα επουλώνεται μετά από μερικές ημέρες. Συνήθως δεν σχηματίζεται ουλή ή αν σχηματιστεί είναι πολύ περιορισμένη.
Η κρουχειρουργική είναι καλά ανεκτή και δεν απαιτείται τοπική αναισθησία εκτός αν κρίνει διαφορετικά ο γιατρός.

Πρέπει να τονιστεί ότι καμία μέθοδος δεν εξασφαλίζει εξάλειψη της νόσου ή των πιθανών υποτροπών της.
 Χρήσιμος επίσης είναι και ο έλεγχος για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (HIV,σύφιλη, ηπατίτιδες) τα οποία δεν έχουν πολλές φορές συμπτώματα αντιληπτά από τον ασθενή.


Πρόληψη

Παράγοντες όπως, η μη χρήση προφυλακτικού, η συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων, η άγνοια για το εάν ο σύντροφός μας πάσχει από κάποιο σεξουαλικό μεταδιδόμενο νόσημα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, το εξασθενημένο ανοσοποιητικό, το stress, άλλες ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. ιός HIV), καθώς και άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (π.χ. σύφιλη), ενισχύουν τις πιθανότητες να προσβληθεί κάποιος από τον ιό.

Με τη χρήση των εμβολίων για τα ογκογόνα στελέχη του ιού σε κορίτσια προ έναρξης της σεξουαλικής ζωής δίνονται ελπίδες για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. 

Σωτήρια και επιβεβλημένη είναι η ετήσια προληπτική εξεταση με pap-test των γυναικών καθώς τα ογκογόνα στελέχη του ιού δρουν μετά από πολλά χρόνια και προκαλούν δυσπλασίες και καρκίνο στον τράχηλο. Τα ογκογόνα στελέχη μπορεί να προκαλέσουν και στον άνδρα καρκίνο, που όμως σε αντίθεση με τον καρκίνο τραχήλου, γίνεται έγκαιρα αντιληπτός.

Σήμερα είναι διαθέσιμοι δυο τύποι εμβολίων που προστατεύουν από τους ιούς HPV16, HPV 18, HPV6, HPV11 που είναι και οι πιο “επιθετικοί” και ευθύνονται για το 70% των περιπτώσεων καρκίνου.
Τόσο παγκοσμίως όσο και στην ελληνική αγορά διατίθενται δύο εμβόλια: το διδύναμο και το τετραδύναμο.
- Το διδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα δύο πιο επιθετικά στελέχη του ιού,το HPV-16 και HPV-18.
- Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει προστασία απέναντι στα στελέχη HPV-16 και HPV-18 και για τα στελέχη HPV-6 και HPV-11, τα οποία ευθύνονται για περίπου το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Κανένα από τα δυο εμβόλια δεν περιέχει κανενός είδους αντιβιοτικό ή άλλο συστατικό για την αντιμετώπιση υπάρχουσας λοίμωξης.
Ο εμβολιασμός και για τα δύο εμβόλια ολοκληρώνεται σε 3 δόσεις σε διάστημα 6 μηνών. Το εμβόλιο έχει τη μέγιστη απόδοση σε γυναίκες που δεν έχουν μολυνθεί από τον ιό και γι’ αυτό ο εμβολιασμός συστήνεται πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Τα εμβόλια προσφέρουν στις μέχρι τώρα μελέτες προστασία για τουλάχιστον 8 χρόνια, χωρίς να χρειάζεται στο διάστημα αυτό επαναληπτική δόση.

Είναι ασφαλές το εμβόλιο για το hpv;

Ο εμβολιασμός έχει αποδειχθεί ασφαλής και η πιο συχνή παρενέργεια είναι τοπικός ερεθισμός με ερυθρότητα, οίδημα και κνησμό στο σημείο της ένεσης. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες, παρόμοιες με τα άλλα εμβόλια.

Το εννιαδύναμο εμβόλιο (που προσφέρει προστασία κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας 85-90% έναντι 70% του τετραδύναμου) κυκλοφορεί από το 2015 στις ΗΠΑ και από το 2016 στην Ευρώπη και στην Ελλάδα από το  2017.

Με τον συνδυασμό του εννιαδύναμου εμβολίου και του ΗPV DNA test ο κίνδυνος ελαττώνεται από 91% έως 98%. Να σημειωθεί ότι μία γυναίκα που θα εμβολιαστεί κατά του HPV θα χρειαστεί να κάνει σε όλη τη διάρκεια της ζωής της μόνο τέσσερις-πέντε φορές το ΗPV DNA test χωρίς να χρειάζεται να κάνει πλέον το τεστ Παπανικολάου. Το ΗPV DNA test εδώ και ενάμισι μήνα καλύπτεται πλέον από τον ΕΟΠΥΥ για γυναίκες κάθε ηλικίας.

Bιβλιογραφία
Winer R, Lee S, Hugher J, Adam D, Kiriat N, Koutsky L, Genital HPV infection: incidence and risk factors in cohort of female University students:Am.J.Epid.2003.
Clifford G, Smith J, Munoz N, Franseschi S: HPV types in invasive Ca worldwide: A metaanalysis: Br.J.Ca.2003.
Elden, Velders, Kast: The cell mediated immune response to HPV induced CC, implications for immunotherapy. Adv. C.Res.2002.

* Ο Γιώργος Μονεμβασίτης είναι Μαιευτήρας-Γυναικολόγος.

Επ. Καθηγητής Παν/μίου Cornell, H.Π.Α., 
Εξειδικευτής στην Ουρογυναικολογία και Χειρουργική Χαλάρωσης Πυέλου.

Τηλ. 210 8053176 Μαρούσι, τηλ 210 7777787 Δορυλαίου 10-12 Αθήνα

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η μυρμηκία; Πώς μεταδίδεται; Τι προκαλεί; Yπάρχει θεραπεία;
• Ο Καρκίνος του Τραχήλου της μήτρας, τα συμπτώματα, η πρόληψη και ο εμβολιασμός
• - ΠΑΠ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
• - Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι η τραχηλίτιδα της μήτρας, τι την προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται;

Καρκίνος στόματος. Που εμφανίζεται στο στόμα και με ποια μορφή; Πώς θα κάνετε Αυτοεξέταση; (video)

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Ο αριθμός των περιστατικών καρκίνου του στόματος εμφανίζει αύξηση σε πολλές χώρες. Οι ήδη γνωστοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν το κάπνισμα, το αλκοόλ, τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPV, καθώς και την έκθεση ενός ανθρώπου σε βαρέα μέταλλα και εκπομπές πετροχημικών εργοστασίων.

O καρκίνος της στοματικής κοιλότητας έχει περίπου 30 μορφές. Η μορφή που απαντάται στο 90% των περιπτώσεων είναι το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα .
 Ο στοματικός καρκίνος εμφανίζεται συνήθως σαν ένα ανώδυνο έλκος (πληγή) στην αρχή, που δεν κλείνει με την πάροδο του χρόνου, αντίθετα μεγαλώνει δημιουργώντας προβλήματα στη μάσηση, την ομιλία ή την κατάποση. Μπορεί να εμφανιστεί και σαν μια λευκή πλάκα ή μια κόκκινη περιοχή. Αρκετές φορές  η ανάπτυξη του καρκίνου ακολουθεί προϋπάρχουσες προκαρκινικές βλάβες όπως λευκοπλακία και ερυθροπλακία (7%).

ΜΕ  ΠΟΙΑ  ΜΟΡΦΗ  ΚΑΙ  ΠΟΥ  ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ;

Η συχνότερη θέση εντόπισης του καρκίνου του στόματος είναι η γλώσσα με ποσοστό 40%. Οι καρκίνοι της γλώσσας εντοπίζονται συχνότερα στη οπίσθια- πλάγια περιοχή και στην κοιλιακή επιφάνεια. Η 2^η σε συχνότητα θέση εντόπισης είναι το έδαφος του στόματος. Λιγότερο συχνές θέσεις εντόπισης είναι τα ούλα, ο παρειακός βλεννογόνος, τα χείλη και η σκληρή υπερώα.

Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν ο καρκίνος της στοματικής κοιλότητας έχει  περίπου 30 μορφές. Η μορφή που απαντάται στο 90% των περιπτώσεων είναι το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα .

Ο στοματικός καρκίνος εμφανίζεται συνήθως σαν ένα ανώδυνο έλκος (πληγή) στην αρχή, που δεν κλείνει με την πάροδο του χρόνου, αντίθετα μεγαλώνει δημιουργώντας προβλήματα στη μάσηση, την ομιλία ή την κατάποση. Μπορεί να εμφανιστεί και σαν μια λευκή πλάκα ή μια κόκκινη περιοχή.

Συχνά τον εντοπίζουμε :

• Στο κάτω χείλος
• Στη γλώσσα
• Στο έδαφος του στόματος
• Στις παρειές
• Στα ούλα
• Στην υπερώα

Ο καρκίνος αυτός προσβάλλει συνήθως άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών, τα τελευταία όμως χρόνια έχει παρατηρηθεί μια  αύξηση 6% σε άτομα ηλικίας κάτω των 45 ετών.

Οι άνδρες προσβάλλονταν συχνότερα απ’ ότι οι γυναίκες, η αναλογία όμως αυτή έχει ανατραπεί τα τελευταία χρόνια.

Το καρκίνωμα της γλώσσας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα, μετά το καρκίνωμα των χειλέων, καρκίνος του στόματος . Αποτελεί 20% περίπου των καρκινωμάτων του στόματος και η ποσόστωση του ως προς τα υπόλοιπα καρκινώματα του σώματος διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα. Για την χώρα μας αναφέρεται ποσοστό περίπου 1%.
Το καρκίνωμα της γλώσσας προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες και μάλιστα άτομα από 60 έως 80 χρονών.

Αν και το αίτιο του καρκίνου παραμένει άγνωστο, για το καρκίνωμα της γλώσσας αναφέρονται παράγοντες ή νόσοι που προδιαθέτουν την ανάπτυξή του όπως

•   η μεγάλη κατανάλωση οινοπνεύματος

•   χρόνιοι ερεθισμοί πάνω στη γλώσσα που προκαλούν τραυματισμούς(π.χ. αιχμηρά, κατεστραμμένα ή κακώς σφραγισμένα δόντια, κακές προσθετικές εργασίες)

•   κακή στοματική υγιεινή

•   λευκοπλακία

•   σύφιλη

•   σιδηροπενία

•   κάπνισμα

Τελευταία σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό «Journal of Investigative Medicine»,βρέθηκε ότι τα μικροσκοπικά σωματίδια της ρύπανσης (ΡΜ2,5), που διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες, πέρα από το ότι αυξάνουν τον κίνδυνο για αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, φαίνεται ότι μπορεί να παίζουν ρόλο και στην ανάπτυξη καρκίνου στο στόμα. Για τα μεγαλύτερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ο κίνδυνος καρκίνου του στόματος ήταν αυξημένος κατά 43%, σε σχέση με τα χαμηλά επίπεδα.


Το καρκίνωμα της γλώσσας μπορεί να εμφανισθεί με δύο μορφές, είτε σαν διόγκωση (εξωφυτική μορφή) είτε σαν πληγή (έλκος-ενδοφυτική μορφή). Και στις δύο περιπτώσεις έχει ύπουλη έναρξη και στην αρχή οι ασθενείς μπορούν να αναφέρουν ότι νιώθουν πόνο, κάψιμο, ή δυσκολεύονται στο φαγητό.

Η εξωφυτική μορφή έχει μικρή τάση διήθησης των γύρω ιστών. Όταν εμφανίζεται με την μορφή πληγής στην αρχή εμφανίζεται σαν μικρό έλκος που οποία αναπτύσσεται γρήγορα διηθώντας τους γύρω ιστούς. Η ενδοφυτική μορφή (έλκος) είναι η συχνότερη και μάλιστα με ποσοστό εμφάνισης 60% περίπου. 
Το καρκίνωμα της γλώσσας συνήθως εντοπίζεται στα πλάγια χείλη της γλώσσας και μάλιστα είναι πιο συχνό στα δύο μπροστινά τριτημόρια αυτής.

     

Η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του στόματος παρουσιάζει διακυμάνσεις  ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή. Καρκίνοι του στόματος και του φάρυγγα αντιπροσωπεύουν το 50% των καρκίνων στην Ινδία και στις Ασιατικές χώρες. Αυτό οφείλεται στην επίδραση καρκινογόνων όπως ο καπνός, το αλκοόλ το μάσημα καπνού και η διατροφή. Ανησυχητική φαίνεται να είναι η αύξηση της συχνότητας του καρκίνου του στόματος σε νεαρούς ενήλικες. Έχει καταγραφεί αύξηση 60%  στην εμφάνιση καρκίνου της γλώσσας σε άτομα ως 40 χρόνων. Η αιτιολογία δεν έχει πλήρως διαλευκανθεί αν και φαίνεται ότι σημαντικό ρόλο παίζουν οι HPV ιοί.  Όσον αφορά τον κληρονομικό χαρακτήρα του καρκίνου του στόματος, πολλοί γενετικοί πολυμορφισμοί σε γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των καρκινογόνων, στην επιδιόρθωση του DNA ή σε διάφορες άλλες διαδικασίες, έχουν συσχετισθεί με την εμφάνιση καρκίνου, χωρίς, όμως, τα αποτελέσματα των ερευνών να είναι πάντα εμπιστευτικά. Δεδομένου , λοιπόν, ότι η διαφορετική δυνατότητα μεταβολισμού των καρκινογόνων συμβαίνει μόνο όταν συμβαίνει και η έκθεση στα καρκινογόνα, είναι πιθανό ότι ο οικογενής κίνδυνος αντανακλά μία υψηλότερη γενετική προδιάθεση εμφάνισης καρκίνου, όταν αυτή συνοδεύεται από έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες.

Η διατροφή μπορεί να αποτελέσει έναν περιορισμένο παράγοντα για εμφάνιση στοματοτραχηλικού καρκίνου.

Υπάρχει μία αιτιολογική σχέση ανάμεσα στον μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης στοματικού καρκίνου και την κατανάλωση μη αμυλούχων λαχανικών, φρούτων και τροφίμων που περιέχουν καροτινοειδή. Πρόσφατη μελέτη επιβεβαίωσε ότι η υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών, ελαιόλαδου και κρασιού σε συνδυασμό με τη μειωμένη πρόσληψη κόκκινου κρέατος και γαλακτικών προϊόντων σχετίζεται άμεσα με τη μειωμένη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου. Η μεσογειακή διατροφή, εξάλλου, έχει συσχετισθεί με μειωμένα ποσοστά εμφάνισης στοματικού καρκίνου και καρκίνου του φάρυγγα. Αυτό υποδηλώνει ότι μία διατροφή ανεπαρκής σε αντιοξειδωτικά είναι ένας επιπλέον παράγοντας που προδιαθέτει στην ανάπτυξη καρκίνου του στόματος και προκαρκινικών αλλοιώσεων.

Στον καρκίνο του στόματος η επιβίωση είναι μικρότερη του 50% παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη θεραπεία (χειρουργική, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία).  Η τοπική μετάσταση στους λεμφαδένες και η τοπικο-περιοχική υποτροπή είναι οι κύριες αιτίες του μικρού ποσοστού επιβίωσης. Για αυτό η έγκαιρη διάγνωση και η πρόληψη είναι πολύ σημαντικές. 

Προς αυτή την κατεύθυνση γίνεται έρευνα για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών (μη χειρουργικών ) οι οποίες θα βοηθούν στην έγκαιρη εντόπιση προκαρκινικών βλαβών αλλά και εντόπιση γονιδιακών αλλαγών και βιολογικών δεικτών ως πρώιμοι δείκτες εντόπισης του καρκίνου.

Ο υπέρηχος των βλεννογόνων του στόματος είναι ένα μηχάνημα των τελευταίων ετών που υπόσχεται πολλά στην πρόληψη και διάγνωση του καρκίνου του στόματος.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του στόματος;

Τα πιο κοινά συμπτώματα του καρκίνου του στόματος περιλαμβάνουν:

• Εξογκώματα στα χείλη, στα ούλα, ή σε άλλες περιοχές στο εσωτερικό του στόματος
• Ανεξήγητη αιμορραγία στο στόμα και μούδιασμα
• Έντονος πόνος σε οποιαδήποτε σημείο του προσώπου, του στόματος ή του λαιμού
• Επίμονες πληγές στο πρόσωπο, στο λαιμό ή στο στόμα που αιμορραγούν και δεν επουλώνονται μέσα σε δυο εβδομάδες
• Δυσκολία στο μάσημα ή στην κατάποση ή στην ομιλία
• Βραχνάδα, πόνος στο λαιμό , ή οποιοδήποτε αλλαγή στη φωνή
• Πόνος στο αυτί
• Μεγάλη απώλεια βάρους

Εάν παρατηρήσετε οποιαδήποτε από αυτές τις αλλαγές, επικοινωνήστε με τον οδοντίατρό ή στοματολόγο σας αμέσως.

Αυτοεξέταση

Μία φορά τον μήνα συνιστάται να εξετάζουμε μόνοι μας την περιοχή του στόματος. Για τον λόγο αυτό, διαλέξτε ένα σημείο με καλό φωτισμό μπροστά σε έναν καθρέφτη. Για την εξέταση θα χρειαστείτε μια αποστειρωμένη γάζα, που μπορείτε να προμηθευτείτε από ένα φαρμακείο.

Με τη βοήθεια δύο δακτύλων, του δείκτη και του αντίχειρα, ανασηκώστε τα χείλη, παρατηρήστε το χρώμα και τη σύστασή τους και ψηλαφίστε το εσωτερικό τους. Επαναλάβετε τη διαδικασία αυτή για τα ούλα, τις παρειές και την υπερώα. Στη συνέχεια παρατηρήστε τη γλώσσα.

Με τη βοήθεια της γάζας, κρατήστε τη γλώσσα από την κορυφή της, ανασηκώστε την ώστε να δείτε το έδαφος του στόματος και ψηλαφίστε τόσο το έδαφος όσο και όλες τις επιφάνειες της γλώσσας. Μετά την εξέταση των ορατών περιοχών της στοματικής κοιλότητας, παρατηρήστε το πρόσωπο και τον λαιμό σας. Με τα δυο σας χέρια ψηλαφίστε τον λαιμό, κάτω από την κάτω γνάθο (σιαγόνα).

Αν βρείτε ένα ή περισσότερα εξογκώματα που δεν υπήρχαν εκεί στο παρελθόν, επισκεφθείτε τον στοματολόγο ή τον οδοντίατρό σας.

Διαβάστε επίσης

• Λευκοπλακία, μια προκαρκινική βλάβη στο στόμα που πρέπει να αφαιρείται
• Περιοδοντίτιδα. Τι είναι, πώς προκαλείται και τι προκαλεί;
• Φλεγμονή στα ούλα, πόνος, πυρετός, πρησμένοι λεμφαδένες μπορεί να οφείλονται σε περιστεφανίτιδα
• Άφθες, οι ενοχλητικές πληγές στο στόμα. Τι πρέπει να κάνετε;
• Πονόδοντος, σε αργία. Τι πρέπει να κάνουμε μέχρι να πάμε στον οδοντίατρο;

Μάρτης, Μαρτιά, Μαρτάκια,, Μαρτίτσια. Τι συμβολίζει το βραχιολάκι από κόκκινη και άσπρη κλωστή;,

Θάλειας Γούτου
κοσμετολόγου
της Θάλειας Γούτου, κοσμετολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Έχει περάσει η εποχή που τα παιδιά φορούσαν από την 1η του Μάρτη, στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον "Μάρτη" ή "Μαρτιά" ή "Μαρτίτσια".

Το κόκκινο και το λευκό συμβόλιζαν την αγνότητα και τη χαρά. Σε κάποιες παραδόσεις αναφέρεται και μία χρυσή κλωστή ώστε να συμβολίζεται και η αφθονία. 

Ο Μάρτης πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη (Mars = Άρης). Είναι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου και αντιστοιχεί με το μήνα Ελαφηβολιώνα των Αρχαίων Ελλήνων.

Το έθιμο του "Μάρτη"

Ο "Μάρτης", είναι ένα πολύ παλιό έθιμο και πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και μάλιστα στα Ελευσίνια Μυστήρια.

Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων, έδεναν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.  Το έθιμο υιοθετήθηκε από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι και το διατήρησαν.

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο "Μάρτης" προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τις ακτίνες του μαρτιάτικου ήλιου, οι οποίες θεωρούνται πολύ επικίνδυνες. Ο ήλιος το Μάρτιο συνήθως καίει και μαυρίζει τα πρόσωπα των παιδιών. Φτιάχνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται είτε σαν δαχτυλίδι στα δάχτυλα, είτε στον καρπό του χεριού σαν βραχιόλι. Καμιά φορά φοριέται ακόμα και στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, ώστε να μην σκοντάφτει ο κάτοχός του. 

Συνηθίζεται να φοριέται μέχρι τέλος του μήνα. Ύστερα αφού τον βγάλουν, τον κρεμούν στις τριανταφυλλιές, ώστε να γίνουν τα μάγουλά τους κόκκινα σαν τριαντάφυλλα. Σε κάποιες περιοχές της χώρας κρεμούσαν την κλωστή όλη τη νύχτα στα κλαδιά μιας τριανταφυλλιάς για να χαρίσουν ανθοφορία, ενώ σε άλλες περιοχές την έβαζαν γύρω από τις στάμνες για να προστατέψουν το νερό από τον ήλιο και να το διατηρήσουν κρύο. Σε άλλες περιοχές το φορούσαν μέχρι να φανούν τα πρώτα χελιδόνια, οπότε και το άφηναν πάνω σε τριανταφυλλιές, ώστε να τον πάρουν τα πουλιά για να χτίσουν τη φωλιά τους. Αλλού πάλι το φορούν ως την Ανάσταση, οπότε και το δένουν στις λαμπάδες της Λαμπρής για να καεί μαζί του.

Για τους περισσότερους το αντηλιακό έχει συνδυαστεί μόνο με την θάλασσα και την ηλιοθεραπεία στην παραλία. Όμως έτσι όπως έχει αλλάξει το κλίμα, έχουμε πολύ περισσότερες μέρες το χρόνο με ηλιοφάνεια και ο ήλιος πια έχει γίνει πολύ δυνατός. Έτσι δεν σημαίνει ότι το αντηλιακό χρησιμοποιείται μόνο στην θάλασσα και μόνο το καλοκαίρι. Δυστυχώς και τον χειμώνα είναι απαραίτητη η προστασία από τον ήλιο.

Η πιο επικίνδυνη εποχή, για το δέρμα μας, είναι η άνοιξη που ακόμα φοράμε αρκετά ρούχα, ο καιρός είναι δροσερός αλλά κυκλοφορούμε και εκτιθέμεθα αρκετά στον ήλιο. Εφόσον εκτίθεται το δέρμα μας στον ήλιο είτε στην παραλία, είτε τον χειμώνα χρειαζόμαστε αντηλιακό.

Η χωρίς μέτρο έκθεση στον ήλιο έχει εκτός από το έγκαυμα που άμεσα θα βιώσουμε, πολλές επιβλαβείς για την υγεία μας συνέπειες: βραχυπρόθεσμα ξηραίνει το δέρμα, προκαλούνται δυσχρωμίες, εφηλίδες, ηλιακές φακές ή και «σπυράκια» από τον ήλιο που είναι ένα είδος φωτο-αλλεργίας. Μελέτες, επίσης, δείχνουν πως η διαρκής έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού μας και αναζωπυρώνονται φλεγμονές όπως ο επιχείλιος έρπητας καθώς και γινόμαστε επιρρεπείς σε νέες. Μακροπρόθεσμα λόγω της καρκινογενετικής δράσης της υπεριώδους ακτινοβολίας που δρα αυξητικά, κινδυνεύουμε από προκαρκινικές βλάβες (ακτινικές υπερκερατώσεις) αλλά και καρκίνο του δέρματος, με πιο σοβαρό το μελάνωμα. Τέλος ο ήλιος γερνάει το δέρμα γιατί καταστρέφει αργά αλλά σίγουρα  το κολλαγόνο του δέρματος με αποτέλεσμα το φωτο-εκτεθειμένο δέρμα να έχει εκτός από ρυτίδες και έντονη (και πρώιμη) χαλάρωση.

Ο καθένας θα πρέπει να χρησιμοποιεί τα αντηλιακά όλες τις εποχές του έτους για τον απλούστατο λόγο ότι ο ήλιος λάμπει όλο το χρόνο. Δεν έχει σημασία αν η θερμοκρασία είναι πιο χαμηλή ή υπάρχουν  συννεφιασμένες μέρες. Το γεγονός είναι ότι οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου βομβαρδίζουν τη γη όλο το χρόνο και μπορούν να διεισδύσουν μέσα από τα πολλά σύννεφα, που την καλύπτουν. Αυτό σημαίνει ότι το δέρμα είναι συνεχώς εκτεθειμένο στις ακτίνες του ήλιου.

Δεν καλύπτουν τα ρούχα πλήρως όλο το σώμα. Τα σημεία λοιπόν που μένουν ακάλυπτα θα πρέπει να τα προστατεύουμε από την ηλιακή ακτινοβολία.

Τα ηλιακά εγκαύματα σχετίζονται με τα μικρότερα μήκη κύματος της υπεριώδους ακτινοβολίας, που είναι γνωστά και ως ακτίνες UVB. Τα μεγαλύτερα μήκη κύματος της υπεριώδους ακτινοβολίας, γνωστά και ως UVA μπορούν να διαπεράσουν το δέρμα και να βλάψουν τους συνδετικούς ιστούς, σε μεγαλύτερα επίπεδα, ακόμα και όταν η επιφάνεια του δέρματος είναι δροσερή. Είναι σημαντικό να περιορίσουμε την έκθεσή μας στις ακτίνες UVA και UVB.

Οι άνθρωποι που έχουν ξοδέψει πολύ χρόνο στον ήλιο χωρίς αντηλιακή προστασία είναι συνήθως εύκολο να τους εντοπίσουμε. Έχουν βαθιές ρυτίδες στο δέρμα τους. Ο ήλιος μαπορεί επίσης να προκαλέσει καφέ κηλίδες γήρανσης και δερματικά εξανθήματα.

Η ζημία που προκαλείται στο δέρμα από τον ήλιο είναι αθροιστική.

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι το μαύρισμα είναι η ορατή απόδειξη της φθοράς στο δέρμα μας κάθε φορά που εκτίθεται στον ήλιο. Τα κύτταρά του, για να αμυνθούν, εκκρίνουν  μελανίνη ενώ παράλληλα προστατεύουν την επιδερμίδα αυξάνοντας τους ρυθμούς κερατινοποίησής τους με αποτέλεσμα η επιφάνειά της να γίνεται πιο τραχιά. Στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος, η ηλιακή ακτινοβολία επιτίθεται μειώνοντας ή εξασθενώντας σταδιακά τα κύτταρα- «φρουρούς» που ειδοποιούν να σημάνει συναγερμός και να ενεργοποιηθεί ο αμυντικός μηχανισμός της επιδερμίδας.

Παράλληλα, η εκφύλιση του κολλαγόνου και της ελαστίνης στερεί την επιδερμίδα από το «δομικό της σκελετό», ο οποίος την κρατά σφριγηλή και ελαστική. Η φωτογηρασμένη επιδερμίδα χαρακτηρίζεται από το βάθος των ρυτίδων και το κιτρινωπό της χρώμα.

Στη βασική στοιβάδα, τέλος, παρατηρείται – ιδιαίτερα μετά τα 30 μας χρόνια – μείωση του αριθμού των μελανοκυττάρων. Για το λόγο αυτό, μεγαλώνοντας, μαυρίζουμε πιο δύσκολα. Η πυκνότητα όμως των μελανοσωμάτων αυξάνεται με την ηλικία με αποτέλεσμα να κατανέμεται άνισα η μελανίνη και να εμφανίζονται στην επιφάνεια της επιδερμίδας οι γνωστές πανάδες ή ηλιακές κηλίδες.

Τι θα πρέπει να προσέχουμε:

1. Στην ετικέτα των αντηλιακών υπάρχει ο δείκτης προστασίας, γνωστός και ως SPF (Sun Protection Factor). Όσο πιο υψηλός είναι αυτός ο δείκτης, τόσο μεγαλύτερη είναι η προστασία που προσφέρεται. Τα αντηλιακά εμποδίζουν τη διείσδυση των επικίνδυνων ακτίνων, αλλά κανένα δεν μπορεί να προσφέρει πλήρη προφύλαξη. Ακόμα και αυτά με τον μεγαλύτερο δείκτη, επιτρέπουν ελάχιστη έκθεση στις ακτίνες UVA και UVB. Θα πρέπει να γίνεται χρήση αντηλιακού ιδιαίτερα σε μεγάλο υψόμετρο και ειδικά κατά την ενασχόληση με δραστηριότητες όπως ορειβασία, σκι ή πεζοπορία.

2. Δεν θα πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός από μια συννεφιασμένη ή και βροχερή μέρα δεδομένου ότι οι ακτίνες του ήλιου είναι και τότε επιβλαβείς.

3. Ιδιαίτερα τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την εμφάνιση μελλοντικά βλαβών από την ηλιακή ακτινοβολία ή/και καρκίνου του δέρματος όπως άνθρωποι με ανοικτό χρώμα δέρματος, μαλλιών, ματιών, θα πρέπει να χρησιμοποιούν καθημερινά αντηλιακό.

4. Προσοχή στις αντανακλώσες επιφάνειες! Το χιόνι, το νερό της θάλασσας, αντανακλούν την ακτινοβολία του ηλίου. Κατά συνέπεια, το να κάθεται κάποιος στη σκιά μιας ομπρέλας ή ενός δένδρου, δεν θεωρείται επαρκής προστασία.

Και μην ξεχνάτε τα παιδιά!

EΝΑ ΚΑΙ ΜΟΝO ΗΛΙΑΚΟ ΕΓΚΑΥΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΕΡΜΙΔΑ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΔΙΠΛΑΣΙΑΖΕΙ ΑΥΤΟΜΑΤΩΣ ΤΗΝ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΟΤΑΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΘΕΙ. ΑΝΤΙΘΕΤΑ, Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ 12 ΧΡΟΝΩΝ ΜΕΙΩΝΕΙ ΚΑΤΑ 80% ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ.

Διαβάστε επίσης

• Χρήσιμες πληροφορίες για τα αντηλιακά. Πώς και πότε τα χρησιμοποιούμε;
• Η Ψηφιακή Χαρτογράφηση Σπίλων αποτελεί το ΤΕΣΤ ΠΑΠ του δέρματος και η εξέταση γίνεται όλες τις εποχές του έτους και αφορά όλες τις ηλικίες.

Μελάνωμα: Ελπιδοφόρα νέα για συνδυαστική θεραπεία που μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου

medlabnews.gr iatrikanea

Το μελάνωμα, η πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος, χαρακτηρίζεται από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των κυττάρων που παράγουν τη χρωστική ουσία του δέρματος. Τα ποσοστά εμφάνισης του μελανώματος αυξάνονται τις τελευταίες δεκαετίες, με περισσότερα από 330.000 νέα περιστατικά να διαγιγνώσκονται παγκοσμίως το 2022. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο καρκίνος του δέρματος συγκαταλέγεται στους συχνότερους τύπους καρκίνου που διαγιγνώσκονται, ενώ το μελάνωμα ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των θανάτων από καρκίνο του δέρματος. Εκτιμάται ότι το 2025 διαγνώστηκαν περισσότερα από 100.000 νέα περιστατικά μελανώματος και καταγράφηκαν πάνω από 8.000 θάνατοι από τη νόσο στις ΗΠΑ.

Ελπιδοφόρα είναι τα δεδομένα πενταετούς διάμεσης παρακολούθησης από τη μελέτη Φάσης 2b KEYNOTE-942/mRNA-4157-P201 που ανακοινώθηκαν πρόσφατα, καθώς δείχνουν ότι, ο συνδυασμός intismeran autogene (mRNA-4157 ή V940), μια υπό διερεύνηση εξατομικευμένη νεοαντιγονική θεραπεία (INT) βασισμένη σε mRNA, σε συνδυασμό με το pembrolizumab (πεμπρολιζουμάμπη), σε ασθενείς με μελάνωμα υψηλού κινδύνου (στάδιο III/IV), μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου κατά 49%.

Περισσότερα δεδομένα από τη μελέτη αναμένεται να παρουσιαστούν σε προσεχές ιατρικό συνέδριο.

Για πολλούς ασθενείς με μελάνωμα σταδίου III/IV, ο κίνδυνος υποτροπής μετά τη χειρουργική επέμβαση παραμένει σημαντικός. Συνεπώς τα δεδομένα της πενταετούς παρακολούθησης είναι ενθαρρυντικά για τη συγκεκριμένη ομάδα ασθενών.

Η μελέτη KEYNOTE-942

Η KEYNOTE-942 είναι μια συνεχιζόμενη, τυχαιοποιημένη, ανοικτού τύπου μελέτη Φάσης 2b, στην οποία εντάχθηκαν 157 ασθενείς με μελάνωμα υψηλού κινδύνου σταδίου III/IV. Μετά από πλήρη χειρουργική εξαίρεση, οι ασθενείς κατανεμήθηκαν σε αναλογία 2:1 ώστε να λάβουν intismeran autogene (1 mg κάθε τρεις εβδομάδες για 9 δόσεις) σε συνδυασμό με pembrolizumab (200 mg κάθε τρεις εβδομάδες έως 18 κύκλους [περίπου για ένα έτος]) έναντι μονοθεραπείας με pembrolizumab για περίπου ένα έτος ή έως την υποτροπή της νόσου ή την εμφάνιση μη αποδεκτής τοξικότητας.



Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν η επιβίωση χωρίς υποτροπή (RFS), η οποία ορίζεται ως ο χρόνος από την πρώτη δόση του pembrolizumab έως την ημερομηνία της πρώτης υποτροπής (τοπικής, περιοχικής ή απομακρυσμένης μετάστασης), την εμφάνιση νέου πρωτοπαθούς μελανώματος ή τον θάνατο από οποιαδήποτε αιτία στον πληθυσμό με πρόθεση για θεραπεία (intention-to-treat).

Τα δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία περιλαμβάνουν την επιβίωση χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις και την ασφάλεια, ενώ τα διερευνητικά καταληκτικά σημεία περιλαμβάνουν την κατανομή της έκφρασης του TMB (φορτίο μεταλλάξεων του όγκου) στα βασικά δείγματα του όγκου πριν την έναρξη της θεραπείας μεταξύ των σκελών της μελέτης και τη συσχέτισή της με το πρωτεύον καταληκτικό σημείο της RFS.

Τα βασικά κριτήρια ένταξης στη μελέτη περιλάμβαναν: ασθενείς με εξαιρέσιμο δερματικό μελάνωμα με μετάσταση σε λεμφαδένα και υψηλό κίνδυνο υποτροπής· ασθενείς με πλήρη χειρουργική εξαίρεση εντός 13 εβδομάδων πριν από την πρώτη δόση του pembrolizumab· ασθενείς ελεύθερους νόσου κατά την ένταξη στη μελέτη (μετά τη χειρουργική επέμβαση), χωρίς τοπικοπεριοχική υποτροπή ή απομακρυσμένες μεταστάσεις και χωρίς κλινικά ευρήματα εγκεφαλικών μεταστάσεων· ασθενείς με διαθέσιμο δείγμα όγκου σταθεροποιημένο σε φορμόλη και εγκλεισμένο σε παραφίνη (FFPE) κατάλληλο για αλληλούχιση· ασθενείς με Κατάσταση Λειτουργικότητας (Performance Status) 0 ή 1 κατά ECOG και με φυσιολογική λειτουργία οργάνων και μυελού των οστών, όπως καταγράφηκε κατά τον προέλεγχο.

Οκτώ κλινικές μελέτες Φάσης 2 και Φάσης 3 για πολλαπλούς τύπους όγκων

Αξίζει να σημειωθεί ότι, η κλινική μελέτη Φάσης 3 για την επικουρική θεραπεία του μελανώματος (INTerpath-001, NCT05933577) έχει ολοκληρώσει πλήρως την ένταξη ασθενών. Δύο μελέτες Φάσης 3 στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ), που αξιολογούν την επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με πλήρως εξαιρεθέντα ΜΜΚΠ καθώς και την επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με εξαιρέσιμο ΜΜΚΠ μετά από νεοεπικουρική θεραπεία με pembrolizumab σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα, βρίσκονται σε εξέλιξη και συνεχίζουν την ένταξη ασθενών.

Η τυχαιοποιημένη μελέτη Φάσης 2 για την επικουρική θεραπεία του νεφροκυτταρικού καρκινώματος έχει ολοκληρώσει πλήρως την ένταξη ασθενών. Τυχαιοποιημένες μελέτες Φάσης 2 για ασθενείς με εξαιρεθέντα διηθητικό καρκίνο της ουροδόχου κύστης (μυο-διηθητικός) και με εξαιρεθέντα μη διηθητικό καρκίνο της ουροδόχου κύστης (μη μυο-διηθητικός) βρίσκονται σε φάση ένταξης, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η ένταξη ασθενών σε μία μελέτη Φάσης 2 πρώτης γραμμής θεραπείας για ασθενείς με μεταστατικό μελάνωμα και σε μία μελέτη Φάσης 2 πρώτης γραμμής θεραπείας για ασθενείς με μεταστατικό πλακώδη μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα.

Τι είναι το pembrolizumab

Το pembrolizumab είναι μια θεραπεία κατά του υποδοχέα προγραμματισμένου θανάτου-1 (PD-1), που αυξάνει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να ανιχνεύει και να καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα. Πρόκειται για ένα εξανθρωπισμένο μονοκλωνικό αντίσωμα που εμποδίζει την αλληλεπίδραση μεταξύ του PD-1 και των λιγανδών του, PD-L1 και PD-L2, ενεργοποιώντας τα Τ-λεμφοκύτταρα, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν τόσο τα καρκινικά όσο και τα υγιή κύτταρα.

Το κλινικό ερευνητικό πρόγραμμα ανάπτυξης του σκευάσματος περιλαμβάνει περισσότερες από 1.600 μελέτες που το αξιολογούν σε διάφορους τύπους καρκίνου και θεραπευτικά σχήματα, ενώ αναλύονται και οι παράγοντες που ενδέχεται να προβλέπουν ποιοι ασθενείς είναι πιο πιθανό να ωφεληθούν από τη θεραπεία με pembrolizumab, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης διαφορετικών βιοδεικτών.

Τι είναι το intismeran autogene (mRNA-4157 ή V940)
Το intismeran autogene είναι μια νέα, υπό διερεύνηση, εξατομικευμένη νεοαντιγονική θεραπεία (INT) που βασίζεται στο αγγελιοφόρο RNA (mRNA). Αποτελείται από συνθετικό mRNA το οποίο κωδικοποιεί έως και 34 νεοαντιγόνα και σχεδιάζεται και παράγεται με βάση το μοναδικό «γενετικό αποτύπωμα» των μεταλλάξεων στο DNA του όγκου κάθε ασθενούς.

Μετά τη χορήγησή του στον οργανισμό, οι αλληλουχίες νεοαντιγόνων που έχουν επιλεγεί μέσω αλγορίθμων και κωδικοποιούνται στο RNA μεταφράζονται ενδογενώς από τα κύτταρα και υφίστανται τη φυσιολογική επεξεργασία και παρουσίαση αντιγόνων, ένα κρίσιμο στάδιο της προσαρμοστικής ανοσίας.

Οι εξατομικευμένες νεοαντιγονικές θεραπείες έχουν σχεδιαστεί ώστε να «εκπαιδεύουν» και να ενεργοποιούν μια αντικαρκινική ανοσολογική απόκριση, προκαλώντας στοχευμένες αποκρίσεις Τ-λεμφοκυττάρων, προσαρμοσμένες στο μοναδικό προφίλ μεταλλάξεων του όγκου κάθε ασθενούς.

Διαβάστε επίσης:
Μελάνωμα. Καρκίνος του δέρματος που σκοτώνει. Ποιοι κινδυνεύουν; Πώς θα το καταλάβετε; (Φωτογραφίες)

Προσοχή τα περισσότερα μελάνια τατουάζ περιέχουν καρκινογόνες ουσίες.

medlabnews.gr iatrikanea 

Οι Αμερικανοί εκτίθενται άθελά τους σε μελάνια για τατουάζ, που περιέχουν χημικές ουσίες, οι οποίες βλάπτουν τα όργανα, όπως αποκάλυψε μια νέα ανησυχητική έρευνα. Μια ανάλυση 54 μελανιών, που χρησιμοποιούνται συνήθως σε ινστιτούτα τατουάζ στις Ηνωμένες Πολιτείες, αποκάλυψε ότι τα 45 από αυτά περιέχουν μη καταχωρημένα πρόσθετα ή χρωστικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων χημικών, που είναι γνωστό ότι ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.

Οι ερευνητές βρήκαν ότι το πιο κοινό πρόσθετο είναι η πολυαιθυλενογλυκόλη, μια ένωση που μπορεί να προκαλέσει οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Τα πολλαπλά μελάνια περιέχουν επίσης 2-φαινοξυαιθανόλη, η οποία μπορεί να προκαλέσει τοξικές επιδράσεις. Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας καταγράφει τον ερεθισμό των πνευμόνων και του ήπατος, καθώς και βλάβες στα νεφρά και το νευρικό σύστημα, ως πιθανές επιπτώσεις.

Η μελέτη, με επικεφαλής τον Jonn Swierk από το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Binghamton, δημοσιεύτηκε αυτό το μήνα στο περιοδικό Analytical Chemistry.

Ο Swierk και η ομάδα του δήλωσαν ότι στόχος τους δεν είναι να προειδοποιήσουν τους Αμερικανούς με τατουάζ, αλλά να αυξήσουν τη διαφάνεια γύρω από δημοφιλή προϊόντα που χρησιμοποιούνται στα στούντιο τατουάζ. «Ελπίζουμε οι κατασκευαστές να το εκμεταλλευτούν ως ευκαιρία, για να επαναξιολογήσουν τις διαδικασίες τους και οι καλλιτέχνες και οι πελάτες να το δουν ως ευκαιρία για να πιέσουν για καλύτερη επισήμανση και κατασκευή», είπε.

Πέρυσι, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων εξέδωσε προσχέδιο οδηγιών προς τους κατασκευαστές και τους διανομείς μελανιού για τατουάζ, για να βοηθήσει στην αναγνώριση καταστάσεων στις οποίες το μελάνι τατουάζ μπορεί να μολυνθεί με μικροοργανισμούς και να είναι δυνητικά επιβλαβές για την υγεία. Μεταξύ 2003 και 2023, οι εταιρείες πραγματοποίησαν 18 ανακλήσεις μελανιών για τατουάζ, που ήταν μολυσμένα με μια ποικιλία μικροοργανισμών, ορισμένοι από τους οποίους μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις. Ωστόσο, τα τατουάζ ελέγχονται ως καλλυντικό προϊόν στις ΗΠΑ, πράγμα που σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις τα συστατικά δε χρειάζεται να εγκρίνονται από τον FDA πριν από τη χρήση. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε απαγόρευση δύο κοινώς χρησιμοποιούμενων πράσινων και μπλε μελανιών το 2022, αφού οι ρυθμιστικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι περιείχαν επικίνδυνες χημικές ουσίες. Περισσότεροι από 100 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν τουλάχιστον ένα τατουάζ. Σχεδόν οι μισοί από όλους τους ενήλικες 30 έως 49 ετών έχουν τατουάζ, σύμφωνα με το Pew Research Center.

Τα μελάνια τατουάζ αποτελούνται από δύο στοιχεία, μια χρωστική ουσία και ένα διάλυμα φορέα. Η χρωστική μπορεί να είναι μια μοριακή ένωση, όπως μια μπλε χρωστική ή μια στερεή ένωση, όπως το διοξείδιο του τιτανίου. Το διάλυμα φορέα, από την άλλη πλευρά, μεταφέρει τη χρωστική ουσία στο μεσαίο στρώμα του δέρματος. Η νέα μελέτη είναι η πρώτη του είδους της, που εξετάζει χρωστικές σε μελάνια που πωλούνται στις ΗΠΑ. «Αυτά παραμένουν στο δέρμα, [μαζί] με τη συσκευασία του φορέα, στην οποία αιωρείται η χρωστική ουσία», μεταδίδει η New York Post.

«Στόχος μας είναι μέσα από αυτήν την έρευνα να βοηθήσουμε τους καλλιτέχνες και τους πελάτες τους», είπε ο Swierk. «Οι καλλιτέχνες τατουάζ είναι σοβαροί επαγγελματίες, που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους σε αυτή την τέχνη και θέλουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα για τους πελάτες τους».

Πηγές The EU has banned popular coloured tattoo inks over safety risks. Should Australia be concerned?

pewresearch.org